Năm nay theo truyền thống, cuộc diễn hành Rose Parade vào ngày đầu năm được tổ chức tại thành phố Pasadena thuộc tiểu bang California. "Diễn hành Hoa Hồng Rose Parade" lần thứ 113 này, đặc biệt có sự tham dự của chiếc xe hoa đầu tiên của cộng đồng người Việt. Tôi, một người Việt Nam từng sống tại miền Nam Cali đã mười mấy năm nay, không cách xa bao nhiêu thành phố Pasadena, nhưng chưa một lần đi xem cuộc diễn hành hàng năm nổi tiếng này. Năm nay duyên cơ đã khiến tôi đã có mặt, tình cờ tham dự ngày lịch sử của chiếc xe hoa Việt Nam đầu tiên. Thật là một cái duyên vì tôi mới được gặp ngày hôm trước, người bạn văn thơ quen trên Net. Chị cho tôi địa chỉ của các anh bạn thuộc nhóm Võ Bị của chồng chị. Sau một cú điện thoại, nghe giọng nói rất thân thiện của một người VN, chưa từng quen biết, tôi đã cùng gia đình tới ngủ qua một đêm, cùng ăn tối, nghe các anh chị nhắc nhớ kỷ niệm xưa, chuyện vui đùa của nhóm Võ Bị khóa 26, 29 Đà Lạt, để sáng ra cùng chờ đợi xem chiếc xe hoa Việt Nam.

Chiếc xe hoa có tựa là “Thanh You America and The World” . “Cám Ơn Hoa Kỳ và Thế Giới”, do công trình của bà Madelena Lai. Bà đã nạp đơn xin Hội Đồng Rose Parade từ năm 1994, và đã bị từ chối liên tiếp cho đến bây giờ mộng của bà đã thành sự thật. Mộng cá nhân bà Madelena, mà bỗng thành niềm hãnh diện của cộng đồng Việt Nam. Xe hoa xếp hàng 99 trong thứ tự của tổng cộng 107 chiếc, mang hình dạng chiếc thuyền hình con chim Lạc Việt, là biểu tượng đường thuyền ra đi của hàng trăm ngàn người Việt Nam để đến bến bờ Tự Do.

Thật là niềm xúc động, giữa bao nhiêu chiếc xe hoa rực rỡ, đồ sộ, chiếc thuyền hoa của Việt Nam từ từ xuất hiện gần cuối giờ. Tất cả nhóm chúng tôi, người Việt Nam trước mặt tiệm ảnh Photo Lab, MAC Photo, đã đứng hẳn lên từ mười phút trước chờ đợi xe đi qua, người thì loay hoay với máy quay phim, máy ảnh, kẻ thì vẫy vẫy cờ vàng trong tay. Tôi nghe tiếng xì xào, phê bình bật thốt lên khi nhác thấy bóng xe hoa xuất hiện: “Ồ xe hoa không xấu!” Một câu phán thành thật thay, nói lên niềm lo âu, mong đợi của người Việt! Đã xem bao nhiêu xe hoa đi qua, nào là con Robot khổng lồ cao 50 feet, nào là chiếc xe hoa với tựa là "Qua các Thời Gian", với các biểu tượng của các thập niên từ 1950 cho đến 2000, dài thòng lòng, các anh chị em trong nhóm, không nói ra mà cũng đều hồi hộp đợi chiếc thuyền hoa của Việt Nam mình. Ồ xe hoa không những không xấu, mà đẹp lắm, uy nghi, lẫm liệt lướt qua giữa các tiếng vỗ tay của những khán giả Mỹ. Họ la lên : “You are Welcome!” để đáp lại tựa của chiếc thuyền “Thank You America and The World”. Ôi vui làm sao, cảm động dâng lên khóe mắt, chiếc thuyền hoa vàng, rực rỡ dưới ánh nắng, nhẹ nhàng rẽ sóng trên đại lộ Tự Do. Tất cả những người trên thuyền, áo dài gấm đủ màu sắc, nhạc sĩ Nam Lộc áo dài đỏ, đầu khăn vành, tay cầm máy quay phim, ngạc nhiên thấy một nhóm người đứng dưới vẫy tay chào đón xe hoa, vài chiếc cờ vàng phất phơ bay trong gió. Anh tiếp tục quay phim, và chúng tôi tiếp tục vẫy. Nhận thấy đàng sau chim Lạc Việt là hình tròn, được biết là tượng trưng cho chiếc trống đồng, cong theo hình chiếc trống là hình ba sọc đỏ trên nền vàng, tượng trưng cho lá cờ Việt Nam Cộng Hoà. 

Đọc báo được biết bảy người đứng trên thuyền là Luật sư Trần Thái Văn, cũng là nghị viên thành phố Garden Grove, nữ giáo viên Nguyễn Trần Hương được bầu là Teacher of the Year năm 1994, ông Nam Lộc, giám đốc của chương trình tỵ nạn và định cư tại Nam California, nữ khoa học gia Trần Kim Huy, làm việc tại NASA, em Tống Sơn Hà, 17 tuổi, học sinh xuất sắc, với rất nhiều đóng góp trong những công tác từ thiện, thị trưởng Pomona ông Ed Cortez, và ông Gary George, cũng là một người tích cực đóng góp và giúp đỡ cho các sinh hoạt của cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ. Khi xe hoa đi qua, tôi kịp nhìn thấy bên hông, cuối đuôi xe hoa là khóm tre, một hình ảnh đặc thù của nước Việt Nam.

Lần đầu tiên được tham dự tận nơi, thật cũng khác hẳn xem trên máy truyền hình. Tối hôm trước được thấy tận mắt con đường Colorado nghịt người, vui nhộn, đủ mọi sắc tộc, người thì đặt bàn ghế, ngồi đánh cờ, đánh bài, nghe nhạc, chuyện trò, người thì nằm la liệt trên đệm đủ loại, trùm chăn bên cạnh lò than cháy hồng. Cả con phố, người đi lên đi xuống nhộn nhịp, xen lẫn với mùi thịt nướng, tiếng nhạc, tiếng còi xe, thật là rộn ràng, nhưng rất trật tự. Lối đi không bao giờ bị nghẽn vì ghế, bàn hay đệm của những khách đi xem xe hoa. Cảnh sát tuần hành đầy đường nên rất an toàn. Con phố Old Town, khởi điểm của đoàn diễn hành, có lẽ cũng là nơi đông người nhất, vì có các tiệm bán rượu, nhà hàng ăn, giờ đây chật ních người, thế nên đôi lúc người đi dạo phố phải ngừng lại giây lát vì lối đi bị nghẽn người trước mặt.

Tới giao thừa, 12 giờ đêm, pháo đốt đì đùng, mừng năm mới, gạo, giấy rải rác khắp đường. Thật là vui! Một thoảng của không khí ngày Tết tìm lại được trong bao nhiêu năm trời. Tuy được ngủ trong nhà, nhưng lạ nhà, nằm đất không quen, không tài nào chợp mắt được, thành ra vào khoảng 3 giờ sáng tôi có ra khỏi nhà đi một vòng, giờ đó thành phố yên hơn vì mọi người mệt đừ, chập chờn dỗ giấc ngủ, không khí thì rất lạnh. Vào lúc trời chạng vạng sáng, coi bộ trông ai cũng mệt nhọc, lừ đừ, vì thiếu ngủ, người người lần lượt xếp hàng đi mua café, quà sáng, rút ngắn thời gian đợi xe hoa qua. Lần lượt, mọi người tỉnh ngủ, con phố nhộn nhịp hẳn với tiếng cười nói, các anh hề, tay cầm cây khèo, trên cây có đủ thứ loại nón màu mè rất vui mắt, đi qua đi lại mời khách mua nón đội cho ấm đầu. 

Thật là một kinh nghiệm đặc biệt!. Nhìn thấy công trình của bao nhiêu người để có được một cuộc diễn hành đầy màu sắc, âm thanh và sáng tạo này. Các “ban nhạc diễn hành” (marching band) từ các thành phố, tiểu bang tới dự, dài thòng đến trăm người, kèn, trống, (người đánh trống, còn có người đi ngược cầm la, cho họ đánh xẻng), các cô gái đi trước, tung cây rồi chụp ... Các đoàn diễn hành của các chiến binh thời chiến tranh Nam Bắc, lính miền Nam bận quân phục xám, lính miền Bắc quân phục xanh dương, đoàn kỵ mã, các ông bà cỡi ngựa, bận áo thời xưa, Hoàng Hậu của Rose Parade tươi cười cùng các công chúa, người nào người nấy rạng rỡ, miệng luôn chúc “Happy New Year”, “Chúc Mừng Năm Mới”, giữa tiếng vỗ tay, cổ động ...

Đặc biệt năm nay vào đầu chương trình, trong lúc chờ đợi đoàn xe hoa đi qua, có hai chiếc B2 Stealth Bomber - bay trên đầu biểu diễn, xoè cánh như con chim đại bàng lớn, đẹp vô cùng, tiếng động rất êm, không ồn ào dù máy bay bay rất thấp. Có người nói : "Đó là hai chiếc từ Afghanistan về ". Mọi người cười ồ lên, nhưng khi coi báo thì đúng thật, đó là hai chiếc B2 Bomber từ Afghanistan về.

Trở lại cái duyên cơ có mặt ngày hôm ấy, tôi xin cám ơn anh Mạc Sum, các anh và gia đình Võ Bị khóa 26 và 29, chị Như Hoa đã giới thiệu tới tiệm Photo Lab của anh Sum.Thật là một đêm khó quên, nằm phòng trong nghe mấy anh nhắc lại chuyện xưa thật vui. Được biết các anh chị hay gặp nhau, rủ nhau đi cắm trại hàng năm, thật rất vui khi biết có nhóm người đã giữ được tình bạn thân thiết từ bao nhiêu năm. Đúng là một cái duyên được quen biết các anh chị, dù chỉ trong một đêm, một ngày, rồi lại trôi giạt về muôn phía.

Ngày đầu năm 2002, nhờ sự kiên trì của một người, sự đóng góp của rất nhiều người, thật là một ngày có ý nghĩa cho cá nhân người viết bài này, và mong mỏi Cộng Đồng Việt Nam tiếp tục truyền thống xe hoa cho những năm kế tiếp.

Minh-Thanh
Tháng Giêng, 2002